Brandwonden

Een brandwonde hoeft niet per definitie gepaard te gaan met een spectaculair verhaal. Zelfs een gewone theepot kan genoeg zijn om een pijnlijke brandwonde op te lopen. Ze bestaan dan ook in verschillende gradaties, die je elke op een andere manier moet behandelen.

Soorten brandwonden

Eerste graad

Wanneer enkel het bovenste laagje van de huid verbrand is, spreken we van een eerstegraads brandwonde. Niet al te ernstig maar uiteraard wel pijnlijk en gaat gepaard met  een rode, droge en soms lichtgezwollen huid …  zonder blaren. Een typisch voorbeeld is de zonverbranding.
Nadat je de huid 20 minuten hebt afgekoeld met lauw water, kun je de wonde behandelen met een verzachtende huidcrème zoals Flamigel. Was wel eerst je handen, zorg dat alle vuil weg is en dep ze goed droog. Om een bacteriële besmetting via de tube te voorkomen, breng je de crème niet rechtstreeks op de wonde aan maar doe je een dikke laag op een gaaskompres.
Dek het kompres vervolgens af met een verband, windel of waterafstotende pleister. Breng tot vier keer per dag een nieuw laagje zalf aan tot de roodheid en pijn zijn verdwenen.

Is de brandwonde groter dan een muntstuk van 2 euro? Blijf dan koelen en raadpleeg meteen de arts. Wanneer ze groter is dan een handpalm, blijf je ook koelen en ga je meteen naar het brandwondencentrum.

 

Tweede graad

Wanneer de schade door de opperhuid dringt en de bovenste laag van de huid zelf aantast, spreken we van een tweedegraadsverbranding. De huid wordt dan rood-wit gevlekt en vertoont open wonden of blaren. Tweedegraads brandwonden genezen pas na vele weken en vaak blijft er een litteken over.

Gebruik een ontsmettend product op waterbasis zoals Hibidil of Isobetadine om de wonde te ontsmetten en vuil te verwijderen. Breng geen zalf aan op een tweedegraads brandwonde want daardoor wordt het moeilijker om de wonde te beoordelen en te behandelen. Ook een eventuele blaar laat je vanwege het infectiegevaar best gesloten. Enkel als ze erg veel pijn veroorzaakt of beschadigd is, kun je ze met een steriele naald openprikken. Dep het wondvocht vervolgens met een steriel kompres en verwijder voorzichtig de losliggende huid.
Mocht de brandwonde na enige tijd ontsteken, behandel ze dan dagelijks met een ontstekingswerende zalf zoals Flammazine of Flaminal en dek ze vervolgens goed af. Dat afdekken dient niet alleen om de wonde te beschermen maar ook om huidverkleuring te voorkomen. Flammazine bevat namelijk zilver waardoor het een antibacteriële eigenschap krijgt, maar wanneer dat zilver in contact komt met licht kan ze de huid doen verkleuren.

 

Derde graad

Dit zijn zeer ernstige brandwonden waarbij alle huidlagen verkoold zijn. De huid ziet er dan leerachtig, wit of donker uit. Bij een derdegraads brandwonde zijn ook de zenuwen verbrand waardoor het slachtoffer meestal geen pijn voelt. Het vraagt echter kennis van zaken om te bepalen om wat soort brandwonde het gaat. Daarom moet je meteen naar de arts of een gespecialiseerd brandwondencentrum.
Bedek intussen de wonden met steriele doeken, gestreken lakens of een propere keukenhanddoek. Breng in ieder geval zelf geen olie of crème aan. Omdat pijn een zeer belangrijke indicator is bij brandwonden mag het slachtoffer ook geen pijnstiller krijgen, noch eten of drinken. Een derdegraads brandwonde geneest niet waardoor er zich steeds een huidtransplantatie opdringt.

Eerste hulp bij brandwonden

  1. Eerst water, de rest komt later. Hou het verbrande lichaamsdeel zo snel mogelijk onder lauw stromend water, met de straal net boven de brandwonde. Hou dit minstens 10 minuten vol. Daardoor vermindert niet alleen de pijn, maar beperk je ook de ernst van de brandwonde en bevorder je het genezingsproces. Als de brandwonden erg uitgebreid zijn of verspreid over het lichaam, kun je het slachtoffer in een bad met koud water leggen. Ook koude kompressen die je voortdurend vernieuwt zijn een goed alternatief. Gebruik geen ijs of ijskoud water want daardoor koelt het lichaam te sterk af.

  2. Was je handen voor de behandeling, trek een paar wegwerphandschoenen aan en probeer de ernst van de brandwonde in te schatten. Bij een eerstegraadsbrandwonde breng je een vocht inbrengend product aan. Dek de wonde vervolgens af met een pleister of een steriel kompres. Voor tweedegraadsbrandwonden bestaan er speciaal ontwikkelde verbanden. En bij zeer ernstige brandwonden kun je enkel de brandwonde afdekken met een natte, zuivere handdoek in afwachting van professionele hulp.

  3. Smeer zeker geen olie, boter of andere vetstof op een brandwonde want die kunnen de huid bevuilen en infecteren.

  4. Verwijder indien mogelijk juwelen of horloge.

  5. Bescherm het slachtoffer na het koelen tegen afkoeling.

Brandende kledij

Tijdens een ongeval kan de kledij van het slachtoffer vuur vatten. Wat je dan zeker niet mag doen is die persoon afdekken met synthetische stoffen of het slachtoffer bewegingen laten maken, want daardoor kan het vuur aanwakkeren. Niet hollen dus, ... maar rollen. Rol hem of haar over de grond of dek het lichaam af met een jas, deken of doek. Als het vuur gedoofd is, kan je de kledij uittrekken maar trek ze niet uit wonden om te voorkomen dat je een stuk huid meetrekt. Verwijder ook juwelen of een horloge. verband 

Scheikundige producten

Brandwonden door scheikundige producten kunnen een vergiftiging veroorzaken en vragen dus om een andere aanpak. Trek zelf eerst een paar handschoenen aan en stop het slachtoffer meteen onder de douche en laat het water 30 tot 60 minuten over het lichaam stromen zodat het product kan verdunnen. Trek de kleren niet uit maar knip ze weg, tenzij die aan het lichaam kleven. Let op, sommige chemische producten mogen net niet met water in contact komen om diepere en uitgebreidere wonden te voorkomen. Bewaar daarom de verpakking van het product en neem het ook mee naar het ziekenhuis of brandwondencentrum. 

Ga naar de dokter of brandwondencentrum bij

  • Tweede- of derdegraads brandwonden
  • Brandwonden bij kinderen
  • Brandwonden in het aangezicht, op de handen, binnenkant van de polsen, in de huidplooien, op de geslachtsorganen en aan de voeten
  • Brandwonden groter dan een muntstuk van 2 euro
  • Geïnfecteerde brandwonden waar geelgroen vocht uit komt
  • Toenemende pijn en roodheid na enkele dagen
  • Bij een geelwitte, droge plek die geen pijn doet

 

Lees ook: