Eerste hulp bij insectenbeten

Mensen en insecten vormen niet altijd de beste combinatie. Zeker wanneer ze zich bedreigd voelen, durven die gevleugelde beestjes plots gemeen uithalen. Instinctieve zelfverdediging uiteraard, maar niettemin met pijnlijke gevolgen. Toch is zo’n insectensteek niet meteen reden tot paniek, al kan het in sommige gevallen wel degelijk ernstige gevolgen hebben.

Moet je na een een insectensteek naar de dokter?

In de meeste gevallen blijft een steek beperkt tot een weliswaar pijnlijke ervaring maar zonder veel erg. Toch kan het soms noodzakelijk zijn om medische zorgen te krijgen. Bijvoorbeeld een steek in de mond of keel kan ervoor zorgen dat je moeilijker ademt. Stop in afwachting van de hulpdiensten dan een ijsblokje in je mond om de zwelling te verlichten. Ook bij meerdere steken, raadpleeg je snel de arts of het ziekenhuis omdat de hoeveelheid ingespoten gif dan veel groter is.

Maar er kan ook een allergische reactie ontstaan, zelfs na één enkele steek. De klachten zijn dan veel ernstiger en variëren van huiduitslag, zwelling, kortademigheid, moeilijkheden om te slikken en een drukkend gevoel op de borst tot braken, misselijkheid, duizeligheid en bewustzijnsverlies. Zo’n allergische reactie kan dus zeer ernstig en levensbedreigend zijn. Als je éénmaal een allergische reactie hebt gehad op het gif, heb je meer dan 50 procent kans om bij een volgende steek opnieuw zeer hevig te reageren.

 

Tip van de apotheker

Op voorschrift van de dokter kun je een noodkoffer bekomen met inspuitbare adrenaline, antihistaminica en een oraal corticoïd. Dit kan levens redden van mensen die allergisch reageren op een bijen- of wespensteek. Wanneer slikken moeilijk gaat, kan een adrenaline-injectie in het bovenbeen een mensenleven redden! Daarom is het belangrijk dat je ook je omgeving verwittigt van je allergie zodat men doeltreffend kan reageren.

Eventueel wordt een immunotherapie aangeraden waarbij men steeds hogere dosissen gezuiverd wespen- of bijengif injecteert om het lichaam zo geleidelijk te doen wennen aan het gif. Dit doet het risico op hevige reacties drastisch dalen.

Gestoken? Dit doe je het best. 

  • Doe eerst eventuele ringen uit als je in je hand bent gestoken.
  • Verwijder een achtergebleven angel door met een bot voorwerp (bv. de vingernagel of een bankkaart) over te glijden, evenwijdig met de huid om te voorkomen dat er nog meer gif vrijkomt.
  • Reinig de plek waar je gestoken bent met water en zeep
  • Koel de gestoken plaats maximaal 20 minuten af met een nat kompres of coldpack
  • Ontsmet nadien met ontsmettingsmiddel
  • Vraag raad aan je apotheker over een zalf om de huidirritatie te verminderen. 

Een insectensteek voorkomen

  1. Vermijd geuren die bijen en wespen aantrekken zoals haarlak, zonnecrème of parfum. Ook zweet heeft trouwens een aantrekkingskracht op deze dieren.
  2. Loop niet blootsvoets buiten, zeker in het gras.
  3. Blijf uit de buurt van wespennesten, bijenkorven en niet goed afgesloten vuilnis.
  4. Vermijd fel gekleurde of zwarte kledij. Met wit, groen en lichtbruin loop je het minste risico.
  5. Drink buiten niet uit een geopend blikje of scherm het blikje af zodat er geen wesp of bij in kan vallen.
  6. Maak geen bruuske bewegingen. Wanneer een wesp of bij zich bedreigd voelt, scheidt ze stoffen af waar soortgenoten op afkomen die daardoor geneigd zijn om te steken.

Elk insect is anders

Wespen

Deze hebben een geel-zwart gestreept of gevlekt achterlijf. Enkele de vrouwtjes hebben een angel en kunnen verschillende keren steken omdat ze geen angel of gifklier achterlaten.

 

Bijen

Een bij is behaard en steekt enkel wanneer je ze stoort tijdens haar werkzaamheden. Daarbij komt haar angel los en blijft in de huid steken waar het verder gif blijft afgeven. Daarom is het belangrijk dat je de angel zo snel mogelijk verwijdert. Dat loskomen van de angel betekent trouwens voor de bij ook haar dood. 

 

Hommels

Hommels zijn groter dan bijen en ook sterker behaard. Bovendien laten ze geen angel na bij het steken. Ze produceren een heel herkenbaar geluid.

 

Hoornaars

Deze klinkt veel minder bekend dan de andere drie (tenzij onder z’n wetenschappelijke naam Vespa). De hoornaar is groter dan een wesp, heeft eerder een rood-oranje kleur en maakt ook meer lawaai. In tegenstelling tot z’n soortgenoten zal de hoornaar veel minder contact opzoeken met mensen en is hij ook niet geïnteresseerd in zoetigheid. Enkel in de buurt van het nest, kan de hoornaar wel agressief uit de hoek komen. De steken zijn dan wel pijnlijker dan die van een wesp, het gif is minder krachtig maar kan toch wel gevaarlijk zijn.  

Lees ook: