13 vragen over griepvaccinatie

INFO
Gepost op: 
03/09/2020
13 vragen over griepvaccinatie

Wist je dat er elke winter ruim 1 op de 10 Belgen besmet geraakt met griep? Op zich zou je denken dat een griep een zware verkoudheid is, maar niets is minder waar. Griep is agressiever en verzwakt je lichamelijk met symptomen die snel optreden en intens kunnen zijn. Hierdoor ben je al snel genoodzaakt om enkele dagen in bed te blijven.

is griep eigenlijk gevaarlijk?

Griep lijkt op het eerste zicht een banale ziekte, maar de complicaties kunnen wel degelijk ernstig zijn. Zeker voor wie zich in een risicogroep bevindt: zwangere vrouwen, iedereen met een chronische ziekte, vijfenzestigplussers … 

Ongeveer 10 procent van de patiënten kampt met verwikkelingen zoals bronchitis of een longontsteking. In sommige gevallen kan het zelfs fataal aflopen. In ons land sterven er elk jaar gemiddeld 1.500 tot 2.000 mensen aan de gevolgen van een ‘banale’ griep. Op wereldschaal eist het griepvirus jaarlijks 250.000 tot 500.000 doden.

biedt vaccinatie de beste bescherming tegen de griep?

Het griepvaccin is vooral een aanrader in combinatie met een goede hygiëne: heel vaak je handen wassen dus. Het vaccin doet het aantal griepgevallen met 30 tot 70 procent dalen en het aantal complicaties met 20 tot 50 procent.  

moet iedereen zich laten vaccineren?

Neen, voor relatief jonge en gezonde mensen is vaccinatie niet nodig. Voor heel wat andere mensen is een vaccinatie zeker aangeraden:

  • wie een verminderde weerstand of een onderliggende ziekte zoals diabetes heeft
  • 65-plussers, chronisch zieken, mensen met obesitas, rokers en zware alcoholgebruikers
  • Nog een belangrijke groep zijn mensen die in de gezondheidszorg werken. Zij zijn vaak verantwoordelijk voor de gezondheid van andere mensen en laten zich dus beter inenten. 

heeft het zin om je te laten vaccineren als je nog nooit griep hebt gehad?

Als je tot nu toe door de mazen van het net kon glippen, dan mag je jezelf gelukkig prijzen. Het klopt immers niet dat sommige mensen van nature bestand zijn tegen griep. Je lichaam maakt enkel antistoffen aan als je griep krijgt, en dan nog maar enkel tegen dat ene virustype en voor een beperkte periode. Dus kun je je maar beter laten vaccineren, ook als je nog nooit eerder griep had. 

kan je ziek worden van het griepvaccin?

Het griepvaccin bevat geen levende virussen en kan dus zelf nooit griep veroorzaken. Eventueel kan je wel wat last krijgen van pijn, zwelling of roodheid door de injectie. Heel uitzonderlijk kan er zelfs koorts, misselijkheid of spierpijn optreden. Toch vertonen sommige mensen bepaalde griepsymptomen nadat ze gevaccineerd werden. Dat komt omdat de vaccinatie vaak tijdens een periode met veel verkoudheden plaatsvindt. Vandaar de verwarring. Het griepvaccin zorgt ook zelden voor een allergische reactie. Enkel mensen die allergisch zijn voor kippeneiwit mogen zich niet laten inenten. 

kan je alsnog griep krijgen als je gevaccineerd bent?

Na de inenting heeft je lichaam een tweetal weken nodig om voldoende afweerstoffen aan te maken. Als je in die periode besmet raakt, kan je alsnog griep krijgen. Of omdat je besmet bent met een virustype dat niet in het vaccin zit. Ook een verminderd afweersysteem door een onderliggende ziekte, ouderdom of het gebruik van bepaalde geneesmiddelen kan de werking van het vaccin beïnvloeden. Toch beschermt het vaccin 70 tot 90 procent van de gezonde mensen die jonger zijn dan 65 jaar en 30 tot 70 procent van de ouderen. Zelfs als je ziek wordt, zijn de symptomen meestal minder erg als je gevaccineerd bent.

mag je je laten vaccineren als je zwanger bent?

Het vaccin voorkomt dat zowel de moeder als de foetus ernstige gevolgen ondervinden bij een zware griepaanval. Daarom raadt de Hoge Gezondheidsraad aan dat alle zwangere vrouwen zich laten vaccineren. Omdat het vaccin geen actief virus bevat, is het perfect veilig en heeft het geen schadelijke effecten voor het ongeboren kindje. Ouders van een baby jonger dan zes maanden krijgen ook de raad om zich te laten inenten, ook bij borstvoeding. De baby zelf krijgt echter beter geen vaccin. 

Tip: Vrouwen die zwanger zijn, kunnen rekenen op een tegemoetkoming van de ziekteverzekering voor het vaccin. Dat kan zonder de toestemming van de adviserend geneesheer zolang de behandelende arts op het voorschrift ‘derdebetalingsregeling van toepassing’ vermeldt. 

moeten kinderen verplicht ingeënt worden?

De Belgische Hoge Gezondheidsraad raadt geen systematische vaccinatie voor gezonde kinderen aan. 

kun je maatregelen nemen om griep te voorkomen?

Er zijn geen waterdichte garanties, maar je kan wel een aantal voorzorgen nemen. Virussen verspreiden zich via de lucht tijdens het hoesten of niezen. Daardoor kun je rechtstreeks besmet raken maar de virussen kunnen ook terecht komen op allerlei voorwerpen zoals keukenapparatuur of deurklinken. 

Het is dus belangrijk om je handen regelmatig met water en zeep te wassen, een wegwerpdoekje te gebruiken als je moet hoesten of niezen en ook de apparaten, voorwerpen en oppervlakken die je vaak gebruikt geregeld schoon te maken.

moet je je elk jaar opnieuw laten vaccineren?

Ja, omdat de griepvirussen voortdurend veranderen. Daarom stelt men elk jaar een nieuw vaccin samen, afgestemd op de virussen die men de komende winter verwacht. Bovendien daalt het aantal antistoffen in je lichaam na verloop van tijd waardoor er op een bepaald moment te weinig zijn om je nog effectief te beschermen. Het vaccin beschermt ongeveer 6 maanden. 

wanneer laat je je best vaccineren?

Je laat je het best in oktober of november vaccineren. Griep komt immers het meest voor van november tot maart en het vaccin is na twee weken werkzaam. Zolang het griepvirus niet is doorgebroken, blijft vaccinatie nuttig.  

hoe kom je aan het griepvaccin?

Vraag een voorschrift aan je arts. Met dat voorschrift kan je het vaccin bij de apotheker afhalen. Bewaar het in het midden van de koelkast of in de groentebak van je koelkast tot aan de inspuiting. Vermijd in ieder geval dat het vaccin tegen de achterwand komt te liggen want daar is het te koud en bewaar het ook niet in de deur van de koelkast omdat de temperatuur daar meer schommelt. Nog beter is om het product pas kort voor de afspraak bij de huisarts af te halen bij de apotheker. 

hoeveel kost een griepvaccin?

Zonder tussenkomst kost een griepvaccin 16,46 euro in 2020. Bepaalde risicopersonen zoals chronisch zieken, gezondheidswerkers en vrouwen die minstens drie maanden zwanger zijn krijgen een deel van kostprijs terugbetaald. Zij betalen daardoor nog ongeveer de helft.